(اين قلعه در بخش زير كوه قاين در چهار كيلومتري جنوب غرب روستاي "دارج" واقع شده است. طراحي نقشه قلعه كاملا به تبعيت از شكل و ساختار طبيعي كوه شكل گرفته و از عوارض طبيعي كوه بيشترين استفاده براي رسيدن به مقاصد مورد نظر به خصوص افزايش استحكام و جنبه‌هاي دفاعي بهره گرفته شده است. وي افزود: مكان اين قلعه در مسير تنگه يعني محلي كه يكي از مسيرهاي ارتباطي ميان دو طرف رشته كوه آهنگران مي‌باشد نشان‌دهنده مكان يابي دقيق سازندگان آن مي‌باشد. مي توان سنگ، آجر، ملات گل ، ساروج و خشت را از مصالح بكار رفته در اين قلعه ذكر كرد. از بقاياي معماري قلعه تقريبا هيچ آثاري باقي نمانده است. سبك معماري، مصالح و فضاسازي قلعه نشانگر ساخت آن در دوره اسماعيليان مي‌باشد. اين قلعه به خاطر ارزش‌هاي تاريخي ، فرهنگي و باستان شناسي با شمار ۲۸۲ در ‪ ‪ http://gaen.persianblog.ir/ فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است)  

باغات دست کاشت زرشک- جمع‌آوري - جاده از ميان رودخانه و آب كمي هم در جريان است بعد از رودخانه وارد بلندي مي‌شويم جاده خاكي (بلندي= گدار)-

عکسی از دهانه کوه آهنگران:

درختان پراكنده بنه - (پسته وحشي)- معين‌آباد ↑- دوباره جاده كنار رودخانه است. كمنج ↑- دزگ (يك روستاي سر سبز با درختان زرشك و توت و ميوه- بعد از دزگ وارد بلندي مي‌شويم- دو راهي مي‌شود يك راه به سورنو مي‌رود (راه چپ) و يك راه ديگر به (پيش بر) ما به سمت پيش بر مي‌رويم هنوز ميان دره ولي در ارتفاع بالائي هستيم- باز هم Cousinia كنار گردنه‌هاي بعد از روستاي دزگ مناوند در (درختان آلو و زرشك و گردو تبريزي) كنار يك قنات ناهار خورديم و پرس كرديم-

تصویری از نوعی کرم زیبا که فراوان دیده می شدند:

در ادامه مسير سريش‌هاي زرد رنگ زيادند- پيچگان ↑- جاده در حال تعمير است. به آسفالت مي‌رسيم- سه راهي- چقدر زرشك كاري- يك دشت پر از زرشك ما به سمت چپ مي‌رويم- فخرآباد- پيشبر- بقال- مسجد خوبي داشت (مسجد امام رضا)- گله‌داري زياد است- پردران- (مسجد حضرت فاطمه)- دشت پر از ديم كاري غلات. روستا یا شهر کوچک  ذهان -  شهرداري و دانشگاه پیام نور هم  داشت !- چه شهر  پيچ در پيچي بود – دو راهي به سمت جپ رفتيم. باغستان يك روستا ميان يك دره سرسبز . خانه‌ها در كنار صخره‌های كوه به شكل جالبي با خشت و گل ساخته شده بود.

عکسی از روستای باغستان:

-  مقيلان ↑- جان احمد ↑- عمليات آبخيزداري باز هم انبوه درختان زرشك و سنجد- بايمرغ- كلاته مزار- بنمرود ↑- امامزاده داودد ↑- سارجين- شيرگ- درختان بادام ديم كاري غلات- تخته جان- ابتداي حوزه استحفاظي بيرجند- جمع‌آوري داشتيم - براندود ↓- دو راهي بايريك ↑- توت‌گيري ↑- تپه‌هاي كوهستاني- درخش (قهستان)- درختان بادام- يك شهر كوچك ولي نسبتاً پيشرفته‌تر از روستاي قبلي و درختان زرشك و گردو و آلو و توت- رجنوك- كماجي ↓- كوشكك ↑- خسرو‌آباد ↑- فضل‌آباد- قور خاص- جمع‌آوري منصور‌آّباد- آرين‌شهر ↓- سه راهي است- وارد جاده اصلي مي‌شويم- آسفيج- سيدان- پل‌هاي متوالي پيچ‌هاي خطرناك- كوكچين ↓- ميرزك ↓- آثار تاريخي و قديمي كنار جاده- سر چاه تازيان ↑- رق بغل - نوغاب ↓- شيرك ↓- مرك- درختان گز- سه راهي قائن- بيرجند و اسديه سه راه خيلي شلوغ بود- به بيرجند نزديك مي‌شويم ساعت 7 شب گذشته خيلي روز پركاري بود حسابي خسته شديم 

 چهارشنبه9/3/1386     حركت از بيرجند به مقصد اسديه: براي تهيه يخ كلي علاف شديم بالاخره خيابان معلم عدل 33 كارخانه يخ بود. 5/1 ساعت علاف يخ بوديم !! شايد حكمتي داشت. 5 كيلومتر بعد از پليس راه چاده سمت راست به سمت اسديه- تخچرك ↑- گرموك ↑- دو روستا كوچك كنار يك كوه تنها !- مزك- تپه‌هاي كوتاه- رهنشك ↑- شيرك ↑- نوغاب ↑- القا↓- مافنداب↓- رقي‌آّباد↓- رق بغل- خانه‌هاي كاهكي با سقف‌هاي گرد گنبدي- سر چاه تازيان ↓- از قرار معلوم و از دور روستاي بسيار قديمي و جالبي به نظر مي‌آمد- سيدان- آسفنج- منصور‌آباد- تا حالا مسير ديروز بود. مسيرهاي جديد ----- منصور‌آّباد به سمت اسديه- باغات زرشك و بادام دشت وسيع و ديم‌كاري غلات- گسك (Gask) – فيزيك↓- صمد‌آباد↓- بورنگ↓- مزار مقدم↓- نوزاد↓- دانشگاه آزاد داشت!) فكر كنم هندوالان↑- نوغاب↑- تخويج↓- جمع‌آوري 113- (8 كيلومتري اسديه به سمت منصورآباد)- گزند↓- اسدي (اسدآباد) (شهرستان در ميان‌ !)- خانه‌هاي قديمي شهر گنبدي كاه ‌گلي بود- جوانهاي بيكار و علاف زياد داشت- طاقان↓- درختان گز- آجرپزي زياد- از اسديه به سمت نوار مرزي رفتيم- معدن گرانيت↑- بيابان كم يزرع- بخشداري- (مرزبان گزيك) – باغات پسته- گز يك يك جمع‌آوري كم- مسجد خلفاي راشدين (سني بودند)- پاتنگ آواز↑- آثار قديمي- طبس مسينا↓- كارخانه سيمان باقرا- آبگرم↓- نصيرالدين- مزارع سلطان سيد ابراهيم رضا- گاويچ يك روستاي بسيار زيباي قديمي (عكس گرفتيم)- كلاته گاويچ↓- خسرو‌آباد↓- نوار مرزي- (پاسگاه مرزي) ميل 73- بازارچه مرزي- اثري از Cousinia نيست- ميل 73- منطقه بياباني شده و نمونه‌اي پيدا نكرديم. از پاسگاه مرزي برگشتيم طرف گرديك- خستگي به تنمون مونده. هايده هم داره مي‌خونه .... دراماتيك: !

** من كويرم و اون به زيبائي خوشه چيدنه ................* *

 ساعت 15:12 ظهر گزيك هستيم- از قرار معلوم و از شانس ما صبح اخبار اعلام كرده كه در نوار مرزي شرق و درست همين جا كه ما هستيم وبا اومده و احتمال بيماري مي‌رود زنگ زديم تهران و دوباره برگشتيم طرف نوار مرزي چون مي‌بايست حتماً اين نمونه را جمع كنيم- پمپ‌ بنزين گزيك بنزين زديم و حركت دوباره - در چند كيلومتري گزيك به نوار مرزي باز هم در كنار يك روستاي مخروبه از زلزله و رودخانه قديمي تفحص كرديم ولي چيزي پيدا نشد كلي گشتيم. هر وقت اين روستاهاي فديمي و ويران شده رو مي بينم واقعا تاسف مي خورم. تاسف مي خورم از نابودي اين همه خاطره و تاريخ. در اعماق اين ويرانه‌ها يك دنيا رازهاي سر به مهر نهفته است . شايد در هيج كجاي دنيا اين چنين منظره هاي فراموش شده اي يافت نشود..

آثار یک تمدن:

عکسی از روستای گزیک:

برگشتيم طرف اسديه پس از چند كيلومتر وارد جاده خاكي بسيار بدي شديم به سمت زيدان. مسير بسيار بد است جمع‌آوري- بازهم جمع‌آوري و حركت به زيدان- زيدان بن بست است و برگشتيم سمت رود رباط و گمنج- نزديك رود رباط جمع‌آوري - رود رباط- ناهار خورديم كنار يك مدرسه

یک کلاس درس در روستای رود رباط:

جاده خاكي در ميان مسيرهاي سيلاب- يك جمع‌آوري ديگر- جاده خاكي به سمت تخت جهان.

            GPS داره حال مي ده- وارد ده مي‌شويم. پر از درختان زرشك و بادام- روستاي سر سبز تخته‌جان- گنج↓- حاجي‌آباد↓- سورند↓- بعد از روستاي پربار تخته‌جان حركت به قصد بيرجند- خونيك سار↑- سراب- گيت- km 75 دشت پر از كشت غلات ديم- دو راهي زهان- بيرجند- ما به سمت بيرجند مي‌رويم (همان جاده ديروزي)- پيچ‌هاي خطرناك- درخشDorokhsh (بخش قهستان)- مسير تكراري است- منصورآباد و برگشت به سمت بيرجند- امروز هم حسابي خسته شديم ....  

پنچشنبه10/3/1386      انتهاي خيابان غفاري بيرجند بعد از ميدان دانشگاه آزاد و ارد مسيري خاكي مي‌شويم كه پس از گذشتن از كنار يك منطقه نظامي وارد رشته كوه باقران مي‌شويم در كنار درختان گردو بنه توت و پس از گذشتن از روستاي چارده پايين به سمت راست روستاي چارده بند آبشار چارده آبشار كوچكي كه در انتهاي روستاي چهارده پايين بعد از باغات نار و انبه واقع شده آب از ميان دالان ما بين صخره‌ها جاري است در قسمت غربي روستاي چارده نيز دره‌اي است كه به حدود 80 آبشار متوالي منتهي مي‌شود و نياز به تجهيزات كوهنوردي دارد. مردم روستاي چارده اكثراً لال و يا كور بودند و به نظر بسيار فقير مي‌آمدند در كنار آبشار مقبره سلطان سيد حسين.

عکسی از چارده و مقبره سید حسین:

 ساعت 20/9 حركت به سمت آبشار و سد گيوك: جاده بيرجند به خوسف- كمربندي- شكرآب↓- كوره‌هاي آجرپزي- حاجي‌آباد↓- پمپ بنزين- جايگاه اختصاصي معصومه بنزين زديم- امامزداه خواجه بلنجر↓- دانشكده كشاورزي بيضه- اميرآباد- شمس‌آباد↑- شهرك صنعتي- باغات پسته داخل كوير تاير- جاده آسفالته كنار شهرك صنعتي به سمت زيني و ده نو- 15 كيلومتري بيرجند جاده فرعي به سمت گيوك- دهنو بعد از دهنو- جاده خاكي در كنار مسير رودخانه خشك باغات اهالي ميان دره- روستاي زيني- جمع‌‌آوري - كمرزينا- جمع‌آوري روستاي كليان- كلاته گليان-

منظره ای از روستای گلیان:

برگشتيم دوباره - قبل از گليان مسيري است كه به سمت روستاي گيوك مي‌رفت مسير شني از ميان يك رودخانه خشك- باغات بادام- روستاي نوكند- باغات زرشك بادام انگور و زرد آلو- گردو- وارد گردنه مي‌شويم- درختچه بادام وحشي و ريواس فراوان است به دو راهي مي‌رسيم. مسير سمت راست به سمت آبشار و ... (عكس گرفتيم) و سمت چپ به ...... بالاخره آبشار گيوك- و پشت آبشار هم سد گيوك كنار سد گيوك پشت ديواره سد جمع‌آوري كرديم- سدجالبي بود سنگي بتوني به ارتفاع 5/18 متر - سال ساخت 1378 وزارت كشاورزي- آبشار گيوك آب كمي داشت-

تصویری از سد زیبای گیوک:

دستگرد↓- مهيا‌آباد↑- حاجي‌آباد↓- القورات↓- برج زياد↓- پسوج- روستاهائي با سقف‌هاي گنبدي- پپنج- وارد گردنه‌هاي كوهستاني مي‌شويم- آرويز↑- باغات بادام و سنج- مزار حنيل↑- چهكند↑- روشناوند↑- زنگوئي- جمع‌آوري- ابتداي حوزه استحفاظي فائن- مسجد و استراحتگاه بين راهي مسجد حضرت فاطمه زهرا (ع)- قدمگاه ابوالفضل ↑- اسديه↓- آرين شهر (سده)- گازار↓- درختان بادام- مسير طوفان فيز- اوج↓- داخل گردباد هستيم !!- سرايان و فردوس↑- روم↓- باغات بادام و زرشك پراكنده- مزارع انجيري- نيك سرا↑- درختان بادام خودرو- خونيك- تپه‌هاي تقريباً مرتفع- بيد مشك- خسروي↑- كارخانه سيمان قائن- كلاته بالا خشك ↓ - قائن سرزمين طلاي سرخ (زعفران)- قائن: دارالملك قهستان ! عصري خريد كرديم = خ امام قائن- زعفران و زرشك و چرت و پرت و بستني خورديم و رفتيم مهمانسرا مغازه‌هاي اينجا 5 عصر باز مي‌كنند. جنب قائن پرس كرديم يك عقرب كشتم و بعد هم خواب (به سختي) !.قائن شهر كوچك و خوبي بود. داراي نظم و انضباط و نظافت مناسبي بود مردم هم به نظر اكثراً صادق و با محبت بودند- شب هم شام نخوردم ديگر.

تصویری از یکی از میادین شهر قاین:

            جمعه صبح ساعت 6 حركت از قائن به سمت خواف 11/3 از همان مسير دسترسي به حاجي‌آباد حركت كرديم جاده تا 35 كيلومتري تكراري است سه راهي خواف و حاجي‌آّباد- درختچه‌هاي قيچ- فرخي- درختان گز درون رودخانه‌اي شور و خشك- جاده پرتي است. مهدي‌‌آباد↑-ابراهيم‌‌آباد- پاسگاه ايست بازرسي ابراهيم‌‌آباد- گله‌هاي دام (چو نيكو بنگري در ملك هستي به جرائت جز جلوه ايزد نبيني) - راديو مي‌گفت. جمع‌آوري- بعد از ابراهيم‌آباد- جوجه تيغي‌هاي مرده ميان جاده ! – درختان قيچ- روستاي امير‌آباد سرچشمه- مردم فقيري داشت- كريزان↓- حاجي‌آباد↓- (جاده آسفالت داشت). ابتداي حوزه استحفاظي خراسان رضوي- روستاي كالشور- بيابان وسيع روستاي بنياياد (نسبتاً بزرگ بود)- (بني‌آباد شايد)- مهرآباد- گندم و جوكاري (نمي‌دانم با كدام آب !!)- ارگ امير قلندر- بزمچه‌هاي بزرگ ميان جاده‌ها- علي‌آباد- حسن‌آباد↑- درختان گز- بقساني↓- محمد‌آباد↓- رستوران باغ زيتون !!- مزارع سرسبز غرب جاده !- بياس‌‌آباد- درختان گز خشك شده – بيابان لم يزرع- نشتيقان شهر آسبادها (بزرگ بود شهرش نسبتاً سرسبز- سه راهي خواف و تايباد- ما به سمت تايباد رفتيم- پاسگاه ايست بازرسي بود-
برآباد (مسجد خلفاي راشدين داشت)- نزديك مرز هستيم. جاده خلوتي است (مسير خواف به تايباد)- موتور سوارهاي زيادي همراه زن و بچه در جاده هستند- پروژه راه آهن خواف - هرات در حال اجراء- پل راه آهن- تابلو خطر مرگ در جاده !!- وارد كوهستان مي‌شويم- جمع‌آوري اول- ادامه مسير جمع‌آوري 2- نمونه ركورد دوباره جمع‌آوري شد- ابتداي حوزه استحفاظي تايباد- عشاير و چادرهاي كوچه نشيني و كل گوسفند جاده كنار يك رودخانه خشك- كرات- ميل كج كرات- عكس گرفتيم-

منظره میل معروف کرات:

 كاشت غلات دو طرف جاده !!- جاده در حال آسفالت كاري دست راه سازي دردنكه (هد ائش)- مزارع سر سبز غلات هندوانه- خربزه و خيار دو طرف جاده احتمالاً با آب چاه !- اسدآباد↓- تايباد بنزين زديم- به سمت دو غارون رفتيم- روستاي حاجي‌آباد↓- شهرك صنعتي تايباد- درختان گز- نعمت ا... كوچك زاده سروان هنگ مرزي مي‌گفت كنار جاده ممكن است ترياك ريخته باشد !!- پايانه مرزي دو غارون- جناب سروان با ما برگشت دوغارون- رتيل و خارپشت هزارپا برگشتيم تايباد- جمعه بازار تايباد از شير مرغ تا جون آدميزاد داشت من چيزي نخريدم، 

نمایی از جمعه بازار تایباد:

 حركت از تايباد به سمت تربت جام 20/11 دقيقه- شمس‌آباد↓- كاريز- سعدآباد↑- ارزنچه عليا- موسي‌آباد- پاسگاه بازرسي شهيد صارمي- بيابانها كم يزرع- محمد‌‌آباد قدس↓- گرد بادهاي فراوان دو طرف جاده- آثار قديمي و تاريخي- مجموعه تاريخي عباس‌آباد↑- انتهاي حوزه استحفاظي تايباد- ابتداي تربت جام- صيفي جات كنار جاده درخت‌ها رو هم با نايلون بستند تا خرگوش نخوره- نيل‌شهر↓- احمد‌آباد صولت- پليس راه تربت جام- با خزر↑-
تربت‌جام- سمت راست به سمت سميع‌آباد و ملو مي‌رويم- پل رحمت‌آباد پلي برروي مسير سيلاب- شن‌شوئي-
دهياري رحمت‌آباد- مزارع وسيع گندم و جو دو طرف جاده- ما به سمت نوار مرزي مي‌رويم...

            باغات پسته- حيانو↑- كلاته صنم↑- الله‌آباد- صيفي كاري- خانواده همه مشغول بودند- ما بايد به نقطه برويم چون از آنجا جمع‌آوري شده است نمونه‌اي كه دنبالش هستيم- سميع‌آباد- دهياري شهرستانك↑- صاحبداد- يادگار- مزارع كشاورزي تقريباً سر سبز - (نسبتاً)- دو راهي مرز و ملو- محمد‌آباد- جاده خاكي مي‌شود- درختان گز- پاسگاه مرزي چشمه زكني- كوههاي عجيب و غريب- روستاي ملو- به سمت معدن گل بانو- دو راهي است يكي به سمت كوههاي صالح‌آباد و ديگري به سمت قلعه كك- بين گل بانو و قلعه كك (3 كيلومتري) – 3 كيلومتري گل بانو جمع‌آوري داشتيم نمونه تيپ مورد نظر- بالاخره پيدا نشد- جاده خاكي بسيار ناهموار ما بين تپه‌هاي كم ارتفاع مسير خطرناك است.

يك حيوان شبيه سوسمار حدود يك متر !!- توي جاده مرده بود:

گله‌هاي گوسفند با سگ‌هاي گردن كلفت !!- روستاي قلعه كك- خانه‌هاي جالبي داشت با يك پاسگاه بعد از قلعه كك آسفالت شده تا تربت جام تغز‌سفلي (يك روستاي كوچك)- جاده آسفاله بيشتر مورد استفاده موتور سوارها است !- چشمه‌گل- سه راهي صالح‌ آباد و تربت جام ما به سمت تربت جام مي‌رويم 18 كيلومتر از چشمه گل فاصله دارد. مزارع وسيع گندم- چاه ونكوب- ياقوتي- پست برق تربت جام- يك رودخانه خشك - وارد تربت جام شديم- به دنبال جائي براي ناهار خوردن- من معده‌ام درد گرفته از بس گشنمه !! ساعت 50/2 دقيقه بعدازظهر از 6 صبح تا حالا چيزي نخورديم توي آفتاب بعد از تربت جام كنار جاده سمت فريمان بالاخره ناهار خورديم و حركت به سمت فريمان- امغان↓- جنگاه↓- طوفان و گرد و خاك- اسماعيل آباد↓- طوفان بسيار شديدي در جربان است تا حدي كه جلوي ديد را گرفته است- رونج↑- تقي‌آباد↓- خرم‌آباد- موتور سوارهاي خانوادگي !! توي اين گرد و خاك !- قلعه سرخ- نصرآباد- مومن‌آباد- كاريزنو- سمنگان↓- دفنه↑- چنارنو↑- رخنه↑- كته شمشير- سفيد سنگ↓- قلندر‌آباد↑- قلعنه نوفريمان- تفرجگاه و سد تاريخي فريمان↓- فريمان↓- فرهاد گرد- شهرك صنعتي كاويان-
سنگ بست- ايستگاه راه‌ آهن و پل بزرگ بر روي ريل قطار- پمپ بنزين- رحيم‌آباد↓- تپه سلام↓- طرق- مشهد - فوتبال ديديم پرسپوليس (1)- سپاهان (4) - اوت شديم به سلامتي !!. 

شب رفتيم حرم- خيلي عالي بود يه كم دلم باز شد !- شام هم ساندويچ ! و بعد مهمانسرا خواب. امروز بيشتر از روزهاي بيش خسته شديم.

--